Ngày 9/6, tại Trường Đại học Thủy lợi đã diễn ra Hội thảo khoa học “Chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững”. Chương trình thu hút sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và sinh viên với nhiều tham luận về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và phân tích dữ liệu trong nông nghiệp, môi trường.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Hữu Huế, Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy lợi nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số trong việc giải quyết các thách thức về môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững. Theo ông, những công nghệ mới không chỉ tạo ra các giải pháp hiệu quả cho sản xuất và quản lý mà còn mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới cho sinh viên.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là báo cáo của TS Chu Đức Hà, Khoa Công nghệ Nông nghiệp, Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội. Tại đây, ông giới thiệu hàng loạt mô hình ứng dụng IoT và AI trong sản xuất nông nghiệp hiện đại.

Tiêu biểu là mô hình “box cấy vô trùng điều khiển IoT”, cho phép tạo môi trường nuôi cấy vô trùng với chi phí thấp nhưng vẫn có thể giám sát và điều khiển từ xa. Đây là giải pháp phù hợp với điều kiện nghiên cứu và sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, hệ thống trồng cây ứng dụng IoT cũng được giới thiệu với khả năng theo dõi liên tục các chỉ tiêu môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và quá trình sinh trưởng của cây theo thời gian thực. Nhờ hệ thống cảm biến và kết nối internet, người sử dụng có thể quản lý quá trình sản xuất hiệu quả hơn so với phương pháp thủ công truyền thống.

Đặc biệt, TS Chu Đức Hà đã trình bày ứng dụng công nghệ Deep Learning trong việc tự động đếm sâu keo mùa thu thông qua hình ảnh từ bẫy pheromone. Hệ thống giúp nhận diện và thống kê số lượng sâu hại một cách tự động, giảm đáng kể chi phí nhân công và cung cấp dữ liệu phục vụ công tác dự báo dịch hại. Ngoài ra, công nghệ Computer Vision còn được ứng dụng để đánh giá chất lượng hạt giống lúa, hỗ trợ khảo nghiệm DUS với tốc độ và độ chính xác cao hơn nhiều so với phương pháp quan sát thủ công.

Ở lĩnh vực môi trường, TS Đỗ Văn Tiến, cựu sinh viên ngành Kỹ thuật môi trường của Trường Đại học Thủy lợi, hiện công tác tại Đại học Quốc gia Jeonbuk (Hàn Quốc), đã chia sẻ những nghiên cứu mới về bụi mịn PM2.5. Theo ông, nghiên cứu môi trường hiện đại không chỉ dừng lại ở việc đo nồng độ ô nhiễm mà còn tập trung vào phân tích dữ liệu lớn và mô hình hóa nguồn phát thải.

TS Tiến giới thiệu các mô hình PMF, PSCF và CBPF đang được sử dụng để xác định nguồn gốc, hướng lan truyền và mức độ ảnh hưởng của bụi mịn trong khí quyển. Đáng chú ý, ông đã trình bày nghiên cứu ứng dụng Machine Learning để dự đoán pha và độ nhớt của bụi khí quyển, từ đó đánh giá khả năng hấp thụ N₂O₅ của bụi mịn. Đây là hướng nghiên cứu mới, cho thấy AI đang từng bước trở thành công cụ quan trọng trong quản lý và dự báo chất lượng môi trường.

Các tham luận tại hội thảo cho thấy nhu cầu nhân lực trong tương lai sẽ không chỉ yêu cầu kiến thức chuyên môn về nông nghiệp hay môi trường mà còn đòi hỏi khả năng ứng dụng AI, IoT, cảm biến, tự động hóa và khoa học dữ liệu. Đối với sinh viên Trường Đại học Thủy lợi, đây chính là những kỹ năng then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong thời kỳ chuyển đổi số.