Khoa Hóa và Môi trường ký kết hợp tác với HTX VFARM: Thêm một mắt xích trong chuỗi liên kết nhà trường – doanh nghiệp

Hà Nội, ngày 30/10/2026

Sáng ngày 30/10/2026, Khoa Hóa và Môi trường, Trường Đại học Thủy lợi đã long trọng tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Địa Sinh thái VFARM. Sự kiện không chỉ mở ra một kênh phối hợp mới về đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, mà còn tiếp tục khẳng định hướng đi nhất quán của Khoa: mở rộng vòng tay với doanh nghiệp, đưa nghiên cứu về gần hơn với sản xuất và đưa sinh viên đến gần hơn với thực tiễn nghề nghiệp.

Một buổi sáng cuối thu nhiều ý nghĩa

Hà Nội những ngày cuối tháng Mười se lạnh, bầu trời trong và nắng nhẹ. Trong không khí ấy, buổi lễ ký kết giữa Khoa Hóa và Môi trường và HTX VFARM diễn ra trang trọng mà gần gũi, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo Khoa, các thầy cô giáo, các nhà khoa học cùng đại diện ban quản trị và đội ngũ kỹ thuật của hợp tác xã. Không chỉ là một nghi thức hành chính, buổi lễ giống như một cuộc gặp gỡ giữa hai thế giới vốn cần nhau từ lâu: một bên là nơi sản sinh tri thức, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; một bên là nơi tri thức ấy được thử thách, kiểm nghiệm và biến thành sản phẩm cụ thể trên đồng ruộng.

Khi hai bên cùng đặt bút ký vào Biên bản ghi nhớ, tiếng vỗ tay vang lên trong khán phòng. Với những người có mặt, đó không chỉ là sự kết thúc của một thủ tục, mà là điểm khởi đầu của một quá trình làm việc dài hơi. Biên bản ghi nhớ xác lập khung hợp tác tổng thể trên các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện để sinh viên được tiếp cận thực tiễn, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường.

Điều đáng chú ý là thỏa thuận lần này không đứng riêng lẻ. Nó được đặt trong dòng chảy chung của Khoa trong những năm gần đây, khi mỗi cột mốc ký kết với một đối tác mới lại góp thêm một nhịp cầu nối giữa nhà trường và doanh nghiệp, giữa lý thuyết và thực hành, giữa phòng thí nghiệm và sản xuất.

Vì sao hợp tác nhà trường – doanh nghiệp là yêu cầu tất yếu?

Để hiểu vì sao một lễ ký kết tưởng chừng nhỏ lại được Khoa Hóa và Môi trường đặc biệt coi trọng, cần đặt nó vào bối cảnh rộng hơn của giáo dục đại học Việt Nam hiện nay. Nhiều năm qua, câu chuyện “khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường” luôn là điểm nóng của các diễn đàn giáo dục. Doanh nghiệp than khó tuyển được kỹ sư làm việc ngay; nhà trường băn khoăn về việc chương trình đào tạo chưa theo kịp biến động của sản xuất; sinh viên lo lắng bước ra khỏi trường với tấm bằng nhưng thiếu kinh nghiệm thực tế.

Trong bối cảnh đó, chủ trương của Đảng và Nhà nước về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đã tạo nên một hành lang chính sách thuận lợi để các cơ sở giáo dục đại học mạnh dạn đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp. Mô hình “ba nhà” gồm nhà trường, nhà khoa học và doanh nghiệp, từng chỉ là khẩu hiệu, nay trở thành yêu cầu thực chất: doanh nghiệp đặt bài toán, nhà khoa học tìm lời giải, nhà trường đào tạo con người để vận hành lời giải ấy.

Với lĩnh vực hóa học, môi trường và nông nghiệp công nghệ cao, yêu cầu này càng cấp thiết. Cam kết đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050, áp lực từ biến đổi khí hậu, xu hướng sản xuất xanh, tuần hoàn, an toàn thực phẩm và bảo vệ tài nguyên đất, nước đang đặt ra hàng loạt bài toán đòi hỏi tri thức khoa học vững vàng và khả năng ứng dụng nhanh. Những bài toán ấy không thể được giải trong phòng họp hay trên giấy, mà cần được thử nghiệm ở quy mô thực, với dữ liệu thực, trong điều kiện sản xuất thực. Đó là lý do hợp tác với các đơn vị sản xuất như VFARM không phải là lựa chọn bổ sung, mà là đòi hỏi tự thân của chuyên môn.

HTX VFARM và hướng đi nông nghiệp công nghệ cao địa sinh thái

Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Địa Sinh thái VFARM là đơn vị theo đuổi mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với tư duy sinh thái. Cách tiếp cận “địa sinh thái” đề cao việc canh tác phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu, nguồn nước của từng vùng, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường, đồng thời bảo đảm chất lượng, an toàn và giá trị gia tăng của sản phẩm.

Đây là hướng đi đang ngày càng được thị trường và xã hội quan tâm. Người tiêu dùng đòi hỏi nông sản sạch, truy xuất được nguồn gốc; nhà quản lý khuyến khích sản xuất giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên; nông dân và hợp tác xã cần những giải pháp kỹ thuật giúp nâng cao năng suất mà không đánh đổi sức khỏe của đất và nước. Để đáp ứng cùng lúc các yêu cầu ấy, một hợp tác xã nông nghiệp hiện đại không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống, mà cần đồng hành cùng các nhà khoa học: từ phân tích chất lượng đất, nước, xử lý chất thải hữu cơ, sản xuất chế phẩm sinh học, đến giám sát môi trường và tối ưu quy trình canh tác.

Chính ở điểm này, thế mạnh chuyên môn của Khoa Hóa và Môi trường gặp được nhu cầu của VFARM. Những kiến thức về hóa học ứng dụng, công nghệ môi trường, kỹ thuật phân tích, xử lý nước và chất thải, vật liệu thân thiện môi trường… hoàn toàn có thể trở thành “đầu vào” quý giá cho một nền nông nghiệp công nghệ cao đúng nghĩa. Ngược lại, trang trại, nhà lưới, vùng sản xuất của hợp tác xã lại là “phòng thí nghiệm ngoài trời” mà bất kỳ nhà nghiên cứu nào cũng mong có được.

Những nội dung hợp tác trọng tâm

Theo tinh thần của Biên bản ghi nhớ, mối quan hệ hợp tác giữa hai bên được triển khai trên nhiều hướng, bổ trợ lẫn nhau.

Thứ nhất, hợp tác đào tạo. Hai bên hướng tới việc phối hợp trong xây dựng, điều chỉnh nội dung đào tạo sát với yêu cầu sản xuất; mời chuyên gia, kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm của hợp tác xã tham gia chia sẻ chuyên đề, góp ý chương trình, hướng dẫn thực hành. Những bài giảng được “thổi” thêm hơi thở thực tiễn sẽ giúp sinh viên hiểu vì sao phải học, học để làm gì, và làm như thế nào cho hiệu quả.

Thứ hai, hợp tác nghiên cứu khoa học. Đội ngũ giảng viên, nhà khoa học của Khoa có thể cùng hợp tác xã xác định các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong sản xuất để biến thành đề tài, dự án nghiên cứu; đồng thời sử dụng cơ sở sản xuất của đối tác làm nơi khảo nghiệm, đánh giá kết quả. Cách làm này rút ngắn đáng kể quãng đường từ ý tưởng đến ứng dụng.

Thứ ba, chuyển giao công nghệ. Những giải pháp, quy trình, sản phẩm khoa học đã được kiểm chứng sẽ được chuyển giao cho hợp tác xã áp dụng vào thực tế, qua đó tạo ra giá trị kinh tế, môi trường và xã hội cụ thể. Với nhà khoa học, đó là thước đo xác đáng nhất cho giá trị của công trình nghiên cứu.

Thứ tư, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận thực tiễn. Hợp tác xã mở cửa đón sinh viên tham quan, thực tập, thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp tại cơ sở; qua đó người học có cơ hội làm quen với môi trường lao động thật, quy trình thật, áp lực thật và những yêu cầu rất cụ thể về kỷ luật, trách nhiệm, tinh thần đồng đội.

Bốn trụ cột ấy đan cài vào nhau, tạo thành một vòng tuần hoàn khép kín: thực tiễn đặt vấn đề, nghiên cứu tìm lời giải, đào tạo chuẩn bị nhân lực, và nhân lực ấy lại quay về phục vụ thực tiễn.

Khoa Hóa và Môi trường: lớn mạnh cùng mạng lưới đối tác

Nếu nhìn lại hành trình những năm qua, có thể thấy Khoa Hóa và Môi trường đã và đang chuyển mình rõ nét. Từ một đơn vị chuyên môn đảm nhiệm giảng dạy và nghiên cứu theo hướng truyền thống, Khoa từng bước mở rộng không gian hoạt động, chủ động tìm đến doanh nghiệp, đơn vị sản xuất, cơ sở nghiên cứu để thiết lập các mối quan hệ hợp tác bền vững. Mỗi biên bản ghi nhớ, mỗi thỏa thuận được ký kết là một viên gạch xây nên mạng lưới đối tác ngày càng rộng, đa dạng về lĩnh vực và phong phú về hình thức phối hợp. [Bổ sung số lượng doanh nghiệp, đơn vị đối tác mà Khoa đã ký kết hợp tác, nếu có.]

Sự lớn mạnh ấy không chỉ nằm ở con số các văn bản hợp tác. Quan trọng hơn là chiều sâu của sự phối hợp: từ chỗ doanh nghiệp chỉ đến trường để tuyển dụng, nay họ cùng nhà trường thiết kế nội dung thực hành, cùng tham gia hướng dẫn đồ án, cùng đặt hàng đề tài nghiên cứu. Từ chỗ sinh viên chỉ đi tham quan một vài buổi, nay họ được thực tập có chương trình, có người hướng dẫn, có sản phẩm đầu ra. Từ chỗ giảng viên chỉ nghiên cứu theo hướng học thuật thuần túy, nay họ tiếp cận những bài toán rất cụ thể của sản xuất và tìm ra lời giải có thể áp dụng ngay.

Trong sự phát triển chung của Trường Đại học Thủy lợi, một trường đại học đa ngành với truyền thống đào tạo hơn sáu thập kỷ, vai trò của Khoa Hóa và Môi trường ngày càng rõ nét. Các lĩnh vực mà Khoa phụ trách như hóa học, công nghệ môi trường, kỹ thuật xử lý nước và chất thải, quản lý tài nguyên môi trường vốn gắn chặt với nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường về tài nguyên nước, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Việc Khoa chủ động đa dạng hóa đối tác cho thấy một tư duy mở: muốn đào tạo tốt thì phải gần với sản xuất; muốn nghiên cứu hiệu quả thì phải hiểu nhu cầu của thị trường.

Chính nhờ tư duy ấy, vị thế của Khoa trong mắt doanh nghiệp được củng cố. Một đơn vị đào tạo có nhiều đối tác là một đơn vị được tin tưởng; và khi mạng lưới đối tác càng rộng, cơ hội thực tập, việc làm, đề tài hợp tác dành cho thầy trò càng nhiều. Đó là một vòng xoáy tích cực, trong đó mỗi bên đều được hưởng lợi.

Nghiên cứu khoa học: từ phòng thí nghiệm đến đồng ruộng

Một trong những điểm nhấn của lễ ký kết lần này là định hướng đẩy mạnh nghiên cứu khoa học phục vụ sản xuất, sát với thực tế. Điều này nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng để làm được lại không hề dễ.

Không ít đề tài nghiên cứu ở các trường đại học, dù có giá trị khoa học, vẫn dừng lại ở các báo cáo nghiệm thu, các bài báo, mà chưa đến được tay người sản xuất. Nguyên nhân thường nằm ở khoảng cách giữa điều kiện phòng thí nghiệm và điều kiện sản xuất đại trà: chi phí, quy mô, tính ổn định, mức độ phù hợp với tập quán canh tác. Muốn xóa khoảng cách ấy, nhà khoa học phải có đối tác sản xuất cùng ngồi lại ngay từ khâu xác định vấn đề.

Với VFARM, cơ hội ấy đã mở ra. Những bài toán cụ thể trong sản xuất nông nghiệp công nghệ cao như quản lý chất lượng nước tưới, xử lý phụ phẩm nông nghiệp thành phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học, giảm thiểu dư lượng hóa chất, kiểm soát chất lượng đất, giám sát môi trường trong nhà màng, nhà lưới… hoàn toàn có thể trở thành các hướng nghiên cứu chung giữa hai bên. Các nhà khoa học của Khoa có thể đem phương pháp phân tích, công nghệ xử lý, vật liệu mới vào thử nghiệm; các kỹ thuật viên của hợp tác xã phản hồi kết quả, đề xuất điều chỉnh để sản phẩm nghiên cứu phù hợp hơn với điều kiện thực tế.

Cách làm này mang lại lợi ích kép. Với hợp tác xã, đó là cơ hội tiếp cận tri thức khoa học và công nghệ mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và rủi ro. Với nhà khoa học, đó là môi trường để kiểm chứng giả thuyết bằng dữ liệu thật, để nghiên cứu có “đầu ra” rõ ràng. Còn với sinh viên, đặc biệt là các em tham gia nghiên cứu khoa học, đó là trải nghiệm quý giá: được làm việc trong một đề tài thật, với vấn đề thật, và nhìn thấy kết quả của mình đóng góp vào sản xuất.

Hướng đi này cũng tương thích với chủ trương khuyến khích các trường đại học trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, gắn chặt với doanh nghiệp và địa phương. Mỗi đề tài ứng dụng thành công không chỉ làm giàu thêm “kho” công trình của Khoa mà còn góp phần nâng cao uy tín khoa học và khả năng tự chủ của nhà trường.

Sinh viên: người hưởng lợi trực tiếp

Nếu có một đối tượng được hưởng lợi rõ ràng nhất từ những thỏa thuận hợp tác như thế này, đó chắc chắn là sinh viên. Với phần lớn người học, những năm đại học là quãng thời gian tích lũy kiến thức nền tảng; nhưng để chuyển hóa kiến thức thành năng lực nghề nghiệp, các em cần được thực hành, được va chạm và được sai để rút kinh nghiệm trong một môi trường có định hướng.

Qua hợp tác với VFARM, sinh viên Khoa Hóa và Môi trường có thêm không gian để học bằng làm. Một buổi tham quan thực tế tại vùng sản xuất có thể giúp các em hình dung rõ hơn về một hệ thống xử lý nước, một quy trình ủ phân hữu cơ, một mô hình canh tác tuần hoàn mà trước đó mới chỉ được thấy qua slide bài giảng. Một đợt thực tập có thể giúp các em làm quen với quy trình lấy mẫu, phân tích, ghi chép số liệu, báo cáo kết quả theo đúng chuẩn mực. Một đồ án tốt nghiệp gắn với bài toán thực của hợp tác xã giúp các em trưởng thành về tư duy giải quyết vấn đề.

Không chỉ là kỹ năng chuyên môn, môi trường thực tiễn còn rèn luyện cho sinh viên những phẩm chất mà giảng đường khó có thể dạy trọn vẹn: tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, khả năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp với đồng nghiệp và khách hàng, sự chủ động trong công việc. Đây đều là những tiêu chí mà nhà tuyển dụng đặc biệt coi trọng.

Bên cạnh đó, cơ hội tiếp xúc sớm với doanh nghiệp còn giúp sinh viên định hình rõ hơn con đường nghề nghiệp. Có em nhận ra mình phù hợp với nghiên cứu, có em tìm thấy đam mê trong sản xuất, có em nung nấu ý tưởng khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp xanh. Tất cả những lựa chọn ấy đều có giá trị, và đều bắt đầu từ việc được nhìn thấy, được trải nghiệm.

Với nhà trường, một thế hệ sinh viên tự tin, có kinh nghiệm thực tế và được doanh nghiệp biết đến chính là “thương hiệu” đáng giá nhất. Và với doanh nghiệp, đây cũng là nguồn nhân lực tiềm năng đã được “làm quen” với văn hóa và yêu cầu công việc ngay từ khi còn đi học.

Trao đổi, chia sẻ giữa hai phía

Bên cạnh nghi thức ký kết, phần trao đổi giữa đại diện hai đơn vị là một nội dung được nhiều người quan tâm. Đó không phải là những phát biểu khuôn mẫu mà là cuộc đối thoại thẳng thắn, cởi mở về những điều mỗi bên mong đợi ở nhau. [Bổ sung họ tên, chức danh các vị đại diện phát biểu và nội dung phát biểu thực tế tại buổi lễ.]

Phía Khoa Hóa và Môi trường bày tỏ mong muốn được lắng nghe nhu cầu thực sự của sản xuất để điều chỉnh hoạt động đào tạo, nghiên cứu cho phù hợp; đồng thời khẳng định đội ngũ giảng viên, nhà khoa học của Khoa sẵn sàng đồng hành cùng hợp tác xã trong việc giải quyết các vấn đề kỹ thuật, từ phân tích, đánh giá đến đề xuất giải pháp. Việc mở rộng quan hệ với các đối tác như VFARM được xem là một phần trong chiến lược phát triển của Khoa, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường năng lực nghiên cứu và khẳng định vai trò của Khoa trong hệ sinh thái khoa học, công nghệ của Nhà trường.

Về phía HTX VFARM, đại diện hợp tác xã chia sẻ về định hướng sản xuất, những khó khăn kỹ thuật đang gặp phải, cũng như kỳ vọng được đón nhận nguồn nhân lực chất lượng, được tiếp cận các giải pháp khoa học để nâng cao hiệu quả sản xuất theo hướng bền vững. Với một hợp tác xã theo đuổi nông nghiệp công nghệ cao và sinh thái, việc có một đối tác khoa học đáng tin cậy là nền tảng quan trọng để phát triển lâu dài.

Điều đáng ghi nhận là cả hai phía đều nhìn nhận mối quan hệ này như một quan hệ hai chiều, đôi bên cùng có lợi, chứ không phải sự hỗ trợ một phía. Nhà trường mang đến tri thức, nhân lực, năng lực nghiên cứu; doanh nghiệp mang đến thực tiễn, cơ sở vật chất sản xuất, nhu cầu ứng dụng và cả nguồn lực tài chính cho các hoạt động phối hợp. Chính sự tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau ấy mới là nền tảng để mối hợp tác đi xa.

Cũng tại buổi lễ, hai bên thống nhất sẽ sớm cụ thể hóa các nội dung ghi nhớ bằng những kế hoạch hành động, các hoạt động trao đổi định kỳ, để tinh thần của văn bản không dừng lại trên giấy. Bởi như một nguyên tắc quen thuộc của hợp tác nhà trường – doanh nghiệp: ký kết chỉ là bước khởi đầu, giá trị thực sự nằm ở những gì được làm sau chữ ký.

Ý nghĩa và triển vọng

Nhìn từ nhiều góc độ, lễ ký kết giữa Khoa Hóa và Môi trường và HTX VFARM mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của hai đơn vị.

Với Khoa Hóa và Môi trường, đây là bước đi tiếp theo trong chiến lược mở rộng hợp tác, tăng cường gắn kết với doanh nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực nghiên cứu. Mỗi đối tác mới là một nguồn lực mới, một cánh cửa mới cho giảng viên và sinh viên.

Với HTX VFARM, đây là cơ hội củng cố nền tảng khoa học cho mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao địa sinh thái, tiếp cận đội ngũ chuyên gia, nguồn nhân lực trẻ và các giải pháp công nghệ phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

Với xã hội, mô hình liên kết này góp phần giải quyết bài toán chung của nền giáo dục đại học: đào tạo gắn với nhu cầu, nghiên cứu gắn với ứng dụng. Đồng thời, nó thúc đẩy nông nghiệp theo hướng xanh, sạch, thân thiện với môi trường, đóng góp cho mục tiêu phát triển bền vững mà đất nước đã cam kết.

Triển vọng phía trước là rất sáng. Từ khung hợp tác chung, hai bên có thể từng bước hình thành các chương trình thực tập định kỳ, các đề tài nghiên cứu chung, các buổi tọa đàm, hội thảo chuyên đề, thậm chí các mô hình trình diễn công nghệ ngay tại cơ sở sản xuất. Khi những hoạt động ấy được duy trì đều đặn, mối quan hệ giữa hai bên sẽ chuyển từ “ký kết” sang “đồng hành” đúng nghĩa.

Lời kết: Những nhịp cầu nối dài

Nhìn lại hành trình của Khoa Hóa và Môi trường, có thể thấy một quy luật giản dị: một đơn vị đào tạo chỉ thực sự lớn mạnh khi biết mở cửa ra với xã hội. Mỗi biên bản ghi nhớ được ký kết là một nhịp cầu được bắc thêm, nối trường học với doanh nghiệp, nối nghiên cứu với sản xuất, nối giấc mơ của sinh viên với cơ hội nghề nghiệp có thật.

Lễ ký kết sáng 30/10/2026 với HTX VFARM không phải điểm kết thúc, càng không phải là cột mốc cuối cùng. Đó là thêm một mắt xích trong chuỗi liên kết mà Khoa đã và đang kiên trì xây dựng, với niềm tin rằng chất lượng đào tạo được kiểm chứng bằng năng lực của người học khi bước vào đời, và giá trị của khoa học được đo bằng những đóng góp cụ thể cho sản xuất và cuộc sống.

Và như vậy, từ một buổi sáng cuối thu ở Thủ đô, những hạt giống hợp tác vừa được gieo xuống. Với sự chung tay, tin cậy và quyết tâm của cả hai phía, chắc chắn chúng sẽ nảy mầm và cho trái ngọt: những kỹ sư, cử nhân vững vàng chuyên môn, những công trình nghiên cứu đi vào đời sống, và những vùng sản xuất xanh hơn, bền vững hơn.